Nông sản Việt Nam giữ vững đà tăng trưởng trên thị trường quốc tế

Bước vào giai đoạn tái cơ cấu và hội nhập sâu rộng, tình hình xuất khẩu nông sản Việt Nam ra thị trường quốc tế đang ghi nhận những bước chuyển dịch mạnh mẽ. Từ việc chủ yếu bán thô, các doanh nghiệp xuất khẩu đang đẩy mạnh phân khúc chế biến sâu, đáp ứng hàng rào kỹ thuật khắt khe để gia tăng giá trị cạnh tranh trên chuỗi cung ứng toàn cầu.

1. Bức tranh tổng quan: Nông sản Việt Nam giữ vững đà tăng trưởng trên thị trường quốc tế

Nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là trụ đỡ vững chắc của nền kinh tế Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu liên tục lập những cột mốc ấn tượng. Các mặt hàng thế mạnh như gạo, rau quả, gia vị và thủy sản đều duy trì sức mua tốt tại các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc và khu vực Trung Đông.

Sự hiện diện của các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như EVFTA, CPTPP, RCEP) đã mở ra ưu đãi thuế quan vượt trội, giúp nông sản Việt Nam có lợi thế cạnh tranh đáng kể so với các đối thủ trong khu vực như Thái Lan, Indonesia hay Philippines.

2. Những xu hướng chuyển dịch nổi bật của dòng chảy nông sản xuất khẩu

2.1. Làn sóng dịch chuyển sang “Nông sản chế biến sâu”

Một trong những điểm sáng lớn nhất hiện nay là sự sụt giảm dần tỷ trọng xuất khẩu tươi và gia tăng mạnh mẽ của nông sản chế biến. Nhóm hàng chế biến sâu (bao gồm trái cây đóng hộp, nước ép cô đặc, nông sản sấy thăng hoa, bột gia vị…) mang lại những lợi ích vượt trội:

• Kéo dài thời hạn bảo quản: Hạn chế tối đa rủi ro hư hỏng, thối hỏng do chậm trễ logistics hoặc đứt gãy tuyến vận tải đường biển quốc tế.
• Nâng cao biên độ lợi nhuận: Giá trị gia tăng của nông sản chế biến thường cao hơn từ 30% – 50% so với xuất khẩu thô.
• Chủ động nguồn cung quanh năm: Không còn phụ thuộc quá lớn vào tính mùa vụ cục bộ, giúp doanh nghiệp duy trì hợp đồng cung ứng ổn định với các chuỗi siêu thị nước ngoài.

2.2. Hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe: Chuẩn xanh và an toàn thực phẩm

Các thị trường nhập khẩu lớn đang nâng cao các tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật (SPS) và rào cản kỹ thuật (TBT):

• Thị trường EU và Hoa Kỳ: Siết chặt mức giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs), kiểm soát dấu chân carbon (Carbon Footprint) và yêu cầu chứng nhận sản xuất bền vững.
• Thị trường Trung Quốc: Không còn là thị trường “dễ tính”. Mọi lô hàng nhập khẩu đều phải có mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và tuân thủ nghiêm ngặt Lệnh 248, 249 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc.

2.3. Khai phá các thị trường tiềm năng mới (Halal, Trung Đông, Nam Á)

Bên cạnh các thị trường truyền thống, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang hướng sự chú ý đến thị trường các quốc gia Hồi giáo (Halal) và khu vực Vùng Vịnh. Đây là những khu vực có nhu cầu tiêu thụ cực lớn đối với gia vị sấy khô (ớt khô, tiêu, quế hồi) và thực phẩm bảo quản đóng hộp, mở ra dư địa tăng trưởng triệu USD cho những đơn vị đạt chứng nhận tiêu chuẩn Halal quốc tế.

3. Điểm mặt các nhóm mặt hàng chế biến xuất khẩu giàu tiềm năng

3.1. Dứa đóng hộp (Canned Pineapple)

Việt Nam nằm trong top những quốc gia có chất lượng dứa nguyên liệu thơm ngon hàng đầu thế giới (đặc biệt là dứa Queen). Nhu cầu đối với dứa đóng hộp (dứa khoanh, dứa miếng ngâm nước đường) tại thị trường châu Âu, Mỹ và Đông Á liên tục duy trì ở mức cao nhờ phục vụ trực tiếp cho ngành dịch vụ ẩm thực (F&B), làm bánh công nghiệp và sản xuất pizza.

3.2. Ớt khô và các loại gia vị nhiệt đới

Ớt khô Việt Nam được các nhà máy chế biến thực phẩm tại Trung Quốc, Hàn Quốc và Đông Nam Á ưa chuộng nhờ độ cay sâu, màu sắc tươi tắn và hàm lượng tinh dầu cao. Việc đầu tư công nghệ sấy khép kín, kiểm soát độ ẩm và loại bỏ tồn dư hóa chất bảo quản đang giúp ớt khô Việt Nam mở rộng thị phần tại các thị trường khó tính.

4. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để bứt phá xuất khẩu?

Để tận dụng tối đa cơ hội từ thương mại quốc tế, các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần tập trung vào 3 yếu tố cốt lõi:

1. Chuẩn hóa chuỗi liên kết: Bắt tay chặt chẽ với hợp tác xã và người nông dân để kiểm soát chất lượng từ khâu gieo trồng, thu hái đến chế biến.
2. Đầu tư công nghệ bảo quản & đóng gói: Áp dụng công nghệ đóng hộp tiệt trùng, sấy lạnh, đóng gói chân không đạt chuẩn quốc tế nhằm nâng cao thời hạn và tính thẩm mỹ cho sản phẩm.
3. Minh bạch hồ sơ pháp lý & logistics: Hoàn thiện đầy đủ các chứng nhận CO, Phytosanitary, ISO, HACCP và xây dựng phương án vận chuyển linh hoạt để giảm chi phí cước biển.

5. EFOCO Việt Nam – Cầu nối xuất khẩu nông sản chất lượng cao

Nắm bắt xu thế phát triển tất yếu của thị trường, Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu EFOCO Việt Nam luôn tiên phong trong việc cung ứng các dòng sản phẩm nông sản chế biến thế mạnh ra thị trường quốc tế:

• Cung cấp dứa đóng hộp tiêu chuẩn xuất khẩu với nhiều quy cách: dứa khoanh, dứa lát, dứa nghiền ngâm nước đường thanh mát.
• Cung ứng ớt khô sạch, kiểm soát độ ẩm nghiêm ngặt, màu sắc tự nhiên, đáp ứng nhu cầu gia vị công nghiệp.
• Cung cấp giải pháp ủy thác xuất khẩu, hoàn thiện chứng từ xuất xứ và thủ tục hải quan trọn gói cho đối tác quốc tế.